EMR pilleri 18650 lityum iyon hücreden üretiliyor. Doğru kullanıldığında yıllarca sorun çıkarmaz; 2018’de sattığımız paketlerin bir kısmı hâlâ sahada. Bu sayfada o kuralların hepsi var. İlk şarjdan önce bir kere baştan sona okuyun.

1Genel uyarılar

Lityum iyon hücre kimyasal bir sistemdir; içinde ciddi bir enerji durur. Yanlış kullanılırsa ısınır, gaz yapar, nadiren de alev alır. Aşağıdakilerin hepsi bunu önlemek için.

  • Pili delmeyin, ezmeyin, kesmeyin, sökmeyin. Hücre gövdesi zarar görürse iç kısa devre oluşur.
  • Konnektör uçlarını birbirine değdirmeyin. Kısa devre, saniyeler içinde yüksek akım ve ısı üretir.
  • Suya batırmayın. Nem, hücre ile kablo bağlantılarında korozyon yapar.
  • Ateşe atmayın, ısı kaynağının yanına koymayın.
  • Şişmiş, delinmiş, ezilmiş ya da kokan bir pili kullanmayın. Bkz. Acil durum.
  • Çocukların erişemeyeceği yerde tutun.
  • Pili sadece uyumlu bir AEG’de kullanın, başka bir cihaza bağlamayın.
Bizim hücremizde ne farklı?

EMR paketleri 18650 sert metal gövdeli hücrelerden üretilir. LiPo paketlerdeki yumuşak poşet gövde bizde yoktur; bu yüzden LiPo’da sık görülen poşet şişmesi bu yapıda oluşmaz.

↑ Başa dön

2Taşıma ve depolama

Konu Değer
Uzun süreli depolama şarj seviyesi Hücre başına 3,6 V
2S (7.4V): 7,2 V · 3S (11.1V): 10,8 V · 4S (14.8V): 14,4 V
Depolama sıcaklığı Serin ve kuru — doğrudan güneş ve ısı kaynağından uzak
Çalışma sıcaklığı −10 °C ile +60 °C

Neden tam dolu değil? Uzun süre %100 dolu bekleyen hücre daha hızlı yaşlanır. Boş bekleyen hücrenin voltajı da güvenli sınırın altına düşer. 3,6 V ikisinin ortası.

  • Sezon kapandıysa pili 3,6 V/hücreye indirip öyle kaldırın.
  • Altı aydan uzun beklemiş pili kullanmadan önce voltajını ölçün. Hücre başına 2,6 V’un altına düşmüşse kullanmayın, bize danışın.
  • Çantada taşırken konnektörü açıkta bırakmayın; metal bir şeye değmesi kısa devre demek.
  • Pili replikaya takılı bırakmayın — MOSFET’li ve ETU’lu sistemler kapalıyken de bekleme akımı çeker.
Kargo ve uçak

Lityum piller tehlikeli madde sınıfındadır (UN3480 / UN3481). Yurt içi kara kargoyla gönderilebilir; uçak kargosunda ve el bagajında ülkeye göre değişen kısıtlar vardır. Yurt dışına gönderim için bize yazın.

↑ Başa dön

3İlk kullanımdan önce

  1. Paketi gözle kontrol edin. Shrink yırtığı, ezik, şişkinlik, kablo hasarı var mı bakın. Varsa kullanmayın, bize yazın.
  2. Konnektörün replikanızınkiyle aynı olduğuna bakın. T-Plug (Deans) ile Mini Tamiya birbirine girmez, zorlamayın.
  3. Pilin yerine rahat girdiğini kontrol edin. Dipçik tüpü, AK üst kapağı, kundak içi, PEQ kutusu — nereye koyacaksanız zorlamadan girmeli. Sıkıştırarak yerleştirmek hücreye baskı yapar. Emin değilseniz uyumluluk tablosuna bakın.
  4. İlk şarjı gözünüzün önünde yapın. Bir kerelik iş, sonrası rahat.

↑ Başa dön

4Şarj

Konu Değer
Maksimum şarj akımı 1C — 3500mAh paket için 3,5 A. Bunun altındaki her değer daha da güvenli.
EMR şarj cihazının akımı 10 W — 11.1V pakette yaklaşık 0,26C. Bilerek düşük: sağlıklı ve yavaş şarj
Şarj bitiş noktası %97 — kalan %3 hücre ömrü ve sigorta için tampon bırakılır
Neden düşük akımla şarj ediyoruz?

Hızlı şarj hücreyi ısıtır; lityum iyon hücreyi yaşlandıran şey ısıdır. EMR cihazı bu yüzden bilerek yavaş şarj eder. Akşamdan takıp sabah almanız sorun değil — karşılığında pil yıllarca gider. Garantinin şarj cihazı şartına bağlı olmasının sebebi de bu.

  • Şarj sırasında pili yalnız bırakmayın — özellikle EMR dışı bir cihaz kullanıyorsanız.
  • Yanıcı yüzeyde şarj etmeyin. Ahşap masa yerine seramik, metal tepsi ya da LiPo güvenlik torbası kullanın.
  • Oyundan sıcak çıkan pili hemen şarja takmayın. Oda sıcaklığına insin.
  • 0 °C altında şarj etmeyin. Soğuk hücrede şarj kalıcı hasar bırakır.
  • Şişmiş ya da hasarlı pili asla şarj etmeyin.
  • Balans soketini zorlamayın; ters girmez, zorlarsanız yuva kırılır.

↑ Başa dön

5Kullanım ve deşarj

Hücre başına 2,6 V’un altına inmeyin.

Bu sınırın altına inen pakette kapasite kalıcı olarak düşer, hücre balansı bozulur. Sahada karşılığı şu: replika gözle görülür şekilde yavaşladıysa o pille devam etmeyin.

  • Replika yavaşlayınca pili değiştirin. “Bir şarjör daha atayım” alışkanlığı, pil ömrünü en çok kısaltan şey.
  • Pili tamamen boşaltmaya çalışmayın. Lityum iyonda “hafıza etkisi” diye bir şey yok, tam boşaltmanın hiçbir faydası da yok.
  • Konnektörü takarken ve çıkarırken gövdesinden tutun, kablodan çekmeyin.
  • Oyun bitince pili replikadan çıkarın.
Çevrim ömrü nasıl okunmalı

500 çevrimde kapasite %80’e iner — ama pil ölmez. Lityum iyonda ömrün bittiği yer burası değil; kapasitenin yavaş yavaş azalmaya başladığı yer. 2018’de ürettiğimiz paketlerin bir kısmı hâlâ kiralık replikalarda dönüyor.

↑ Başa dön

6Acil durum

Bir pil şişerse, aşırı ısınırsa, koku ya da duman çıkarırsa:

Yapılacaklar

  1. Kullanmayı derhal durdurun. Şarjdaysa fişi çekin, replikadayse çıkarın.
  2. Yanıcı olmayan bir yüzeye alın — seramik, metal tepsi, kum. Mümkünse dışarı çıkarın.
  3. Elinizde tutmayın, cebe koymayın.
  4. En az bir saat gözle takip edin. Isınma artıyorsa uzaklaşın.
  5. Alev varsa su kullanmayın; kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü ya da çok miktarda kum kullanın.
  6. Soğuduktan sonra pili kullanmayın, şarj etmeyin. Fotoğrafını çekip bize yazın.
Hücrenin içindeki güvenlik sistemi

EMR hücrelerinin kapağında basınçla çalışan bir akım kesici var — sektörde CID (current interrupt device) deniyor. Aşırı şarjda ya da aşırı ısınmada hücrenin içinde gaz birikir; basınç eşiği geçtiğinde kapaktaki metal disk şekil değiştirir ve hücrenin akım yolunu kalıcı olarak keser. Tetikleyen şey kimyasal (gaz), kesme işini yapan mekanizma mekanik.

Pil o noktadan sonra kullanılamaz hâle gelir. Asıl mesele de bu: lityum hücrede kötü senaryo tek adımda olmaz — ısınma, gaz, basınç, kaçak diye ilerler. Akım kesici bu zincirin ilk halkasında devreye girip zinciri koparır. Basınç buna rağmen yükselmeye devam ederse kapaktaki emniyet ventili gazı kontrollü şekilde dışarı verir; hücrenin patlamak yerine boşalması bu sayededir.

Açık söyleyelim: bu bir güvenlik önlemi, mutlak garanti değil. Pratikte neredeyse her seferinde çalışıyor, ama bu sayfadaki kuralların yerini tutmaz.

İmha: Ömrünü tamamlamış ya da hasar görmüş pili çöpe atmayın. Belediyelerin atık pil kutularına ya da elektronik atık toplama noktalarına bırakın. Konnektör uçlarını bantlayarak götürün.

↑ Başa dön

7Oyun öncesi ve sonrası

Oyun öncesi

  • Pili gözden geçirin. Shrink’te yırtık, konnektörde kararma, kabloda gevşeme var mı — on saniyelik iş.
  • Yedek pili konnektörü kapalı taşıyın. Anahtar, şarjör, bıçak gibi metal eşyalarla aynı cebe koymayın: sürtünme shrink’i açar, temas kısa devre yapar. Pili metal yüzeylerden yalıtılmış şekilde taşıyın.
  • Pili yerine zorlamadan yerleştirin. Sıkıştırarak oturtmak hücreye baskı yapar.

Oyun sonrası

  • Pili replikadan çıkarın.
  • Sıcak gelen pili hemen şarja takmayın. Oda sıcaklığına insin.
  • Oyun bitince şarj edin, sezon bitince 3,6 V/hücreye indirip kaldırın.

Yazın

Pili arabada bırakmayın.

Yaz günü park halindeki bir aracın içi kolayca 60 °C‘yi geçer. Pilin dayanabileceği en yüksek sıcaklık da 60 °C. Bu sıcaklıkta bekleyen hücre hızla yaşlanır; daha da yükselirse güvenlik sorununa döner. Torpido ve bagaj da aynı.

  • Pili doğrudan güneş altında bırakmayın; gölgede ve havadar tutun.
  • Sahada mola verirken çantayı güneşe değil gölgeye koyun.

Kışın

  • Soğukta gecelemiş pil sabah ilk oyunda düşük başlar. Yedeği yeleğin iç cebinde, vücuda yakın taşıyın.
  • 0 °C altında şarj etmeyin. Soğuk hücrede şarj kalıcı hasar bırakır.
  • Soğuktan gelen pili, oda sıcaklığına gelmeden şarja takmayın.

Her zaman

  • EMR şarj cihazını kullanın. Hem güvenlik hem garanti şartı — sebebini garanti sayfasında anlattık.
  • Emin olmadığınız bir şey varsa sorun. Pilde tahmin yürütmenin bedeli, sormanın bedelinden yüksek.

↑ Başa dön

Bir sorunuz mu var?

Pilinizde tuhaf bir şey gördüyseniz fotoğrafını çekip gönderin. Aynı gün cevap veriyoruz.

İletişime geçin
Şarj ve depolama rehberi